J.J.  Voskuil, Binnen de huid
Uitgeverij G.A. van Oorschot, Amsterdam 2009
427 pagina’s
ISBN 978.90.282.4118.3
€ 25,-

Het manuscript van de roman Binnen de huid van J.J. Voslkuil lag allang op de plank. Over de publicatie ervan mocht z’n vrouw Lousje beslissen. Ze besloot het te doen omdat het zo’n ongewoon oprecht en moedig boek was. Gelukkig maar, want we krijgen opnieuw ruim 400 meeslepende pagina’s over Maarten Koning voorgezet. Probeer daar maar eens onverschillig onder te blijven.

Maarten wil na z’n studie Nederlands in de jaren vijftig niet denken aan een baan. Nicolien en hij zijn wat dit betreft uit hetzelfde principiële hout gesneden. Alles wat je onderneemt, is immers verraad aan het een of ander. Als hun vrienden Paul Dehoes en Rosalie hun zolderkamer in Amsterdam inruilen voor een woning in de provincie Gelderland waar Paul een aanstelling als leraar aanvaardt, komt daarmee de eerste forse barst in de vriendschap. De principes dienen immers overeind te blijven. Paul is niet goed opgewassen tegen het gesneer van Maarten.

Maarten krijgt steeds meer belangstelling voor de sensuele Rosalie. Ze zoeken elkaar voortdurend op in de kleine woning. Dat blijft niet onopgemerkt voor Paul en Nicolien. Een eerste omhelzing leidt tot het eerste verdriet van Nicolien. Als de verliefdheid in fellere vlammen oplaait, is er geen houden meer aan. De verwijten beginnen, de consequenties komen in beeld, Rosalie bereidt de terugtocht voor en iedereen verliest.

De afstandelijke en nurkse Maarten Koning uit Voskuils eerdere boeken kon zich nog staande houden door in de objectiverende hij-vorm vooral naar anderen te kijken. In dit boek is het echter van meet af aan een verwarde Maarten die zichzelf in de subjectieve ik-vorm te kijk zet. Hij voelt zich hopeloos ontredderd wanneer de zoveelste woordenwisseling met Nicolien hem de straat opdrijft, het koude Amsterdam in, om in café Reynders tot de slotsom te komen hoe mensen binnen de huid hun verlangens verdringen en verstikken, terwijl ze naar buiten de schijn hooghouden en elkaar met hun moraal de dood in pesten.

Tijdens de eindeloze gesprekken zoekt Nicolien regelmatig de wrevel van Maarten. Dat leidt tot absurde dialogen over bijvoorbeeld de vraag van Nicolien waarom hij eigenlijk z’n mooie overhemd aantrekt en voor wie hij dat doet. Als hij daarop een overhemd met een scheur aantrekt, gaat er een trui overheen die dan weer niet uit kan als het warm is, waardoor zij zich afvraagt waarom hij eigenlijk z’n mooie overhemd niet aangedaan heeft.
Komisch is het wel, aan de ene kant. Aan de andere kant geeft Voskuil deze gesprekken tussen Maarten en Nicolien, tussen Maarten en de rest van de wereld een nerveuze scherpte mee waaraan je je als lezer behoorlijk kunt snijden. 
   
Maarten van Boxtel

 

Terug

T-Hdesign | Copyright Rien Broere All rights reserved. Home - Contact