Renate van der Zee, Een meisje voor dag en nacht
Uitgeverij De Geus, Breda 2010
254 pagina’s
ISBN 978-90-445-1-566-4
€ 18,90


Renate van der Zee schreef het verhaal over een Marokkaans meisje dat opgroeit in een traditioneel Marokkaans gezin in een stad in Nederland. Z e heeft vier broers en een zus. Haar vader kwam in 1964 naar Nederland om bergen geld te gaan verdienen. Hij kwam in een papierfabriek terecht. Van de verdiensten bouwt hij een onderkomen in Marokko. Z’n twee dochters krijgen afgedankte kleding, z’n zoons weten hem geregeld over te halen modieuze kleding te kopen. Haar moeder is analfabeet en slooft zich uit voor gezin, familie en de lieve vrede.

Het meisje Ibtisam is anders dan de rest. Ze heeft ambities. Dat is op zich al lastig omdat de toekomst van meisjes bepaald wordt door de man die de vader voor haar uitzoekt. Maar dit verhaal gaat verder dan een schets van de inmiddels bekende Marokkaanse familiepatronen. Gedurende verschillende jaren wordt de jonge Ibtisam misbruikt door haar oudere broer Rachid. Hij kan ongestoord z’n gang gaan omdat meisjes nu eenmaal gehoorzaam moeten zijn aan hun broers en dan is het voor zo’n jong kind nauwelijks de vraag of dit door de beugel kan. Hij maakt haar ook bang met verhalen over haar dood als ze erover zou praten.

Ibtisam weet zich in haar vroege pubertijd los te maken van Rachid. Ze ontwikkelt zich tot politieagent, trouwt en krijgt een kind. Dan komt er een kink in de kabel. Ze kan haar verborgen geschiedenis niet meer de baas en begint haar verhaal te vertellen, eerst aan een vreemde vrouw, later aan haar man.
 
Journalist Renate van der Zee werd in 2008 gebeld door een Nederlandse politievrouw van Marokkaanse afkomst. Ze viel met de deur in huis: ze was als kind misbruikt en wilde dit verhaal graag publiek maken. Dat moest dan wel anoniem gebeuren omdat incest de ergste schending van de islamitische familie-eer is. In veertig gesprekken hoorde ze de vrouw bij herhaling dezelfde verhalen vertellen. Ze sprak ook met haar man, een collega bij de politie en een hulpverleenster. Tot slot verdiepte ze zich in de incestslachtoffers uit eerculturen en kwam erachter dat deze problematiek zo mogelijk nog complexer lag dan in de westerse cultuur.

Het boek is rechttoe rechtaan in de ik-vorm en in de tegenwoordige tijd geschreven en heeft iets weg van een in vertrouwen verteld persoonlijk relaas.  Maar de gebeurtenissen worden allemaal in eenzelfde register verteld, met een zekere distantie, alsof het niet om Ibtisam zelf gaat. Pas op het laatst komt dan het onvermogen en gaat de rem op haar leven. Vermoedelijk zal het in dit soort situaties ook zo gaan: niets aan de hand, snel over tot de orde van de dag totdat je vastdraait in je eigen onderstroom van modder.

Een groot pluspunt van dit boek is het documentaire karakter ervan. Anders gezegd: het is allemaal echt gebeurd. En dan dringt de ellende pas goed door en vooral het besef van een modern menselijk tekort.
 
Maarten van Boxtel

 

Terug

T-Hdesign | Copyright Rien Broere All rights reserved. Home - Contact