Herman Koch, Het diner
Anthos, Amsterdam 2009
301 pagina’s
ISBN 978-90-414-1368-0
Є 19,95

Als er één boek is dat het predicaat leest-als-een-trein verdient, is het Het diner van Herman Koch. Daarmee is echter niet gezegd dat er niet ook enkele kanttekeningen bij de roman zijn te maken.

Vier personen, de ik-figuur Paul Lohman en zijn broer Serge en hun respectievelijke echtgenotes Claire en Babette, hebben met elkaar afgesproken in een exclusief restaurant omdat er iets over hun kinderen te bespreken valt. De kwestie waar het om gaat, is beslist geen kleinigheid. Pauls 15-jarige zoon Michel en Serges zoon Rick zijn betrokken bij de dood van een zwerver. Beelden van de uit de hand gelopen pesterij zijn te zien geweest bij het tv-programma Opsporing verzocht, en ook op YouTube is een veelbekeken filmpje erover geplaatst.

De vier tafelgenoten kennen elk een deel van het geheim, zonder van de andere aanwezigen te weten welk deel dat is. Het zorgt ervoor dat ze om elkaar en de hete brij heen draaien.
Wat de kwestie nog gecompliceerder maakt, is het feit dat Serge als leider van de oppositie inmiddels grote populariteit onder de kiezers heeft verworven en het wel eens tot de nieuwe minister-president zou kunnen schoppen.

Koch gebruikt de eerste honderd pagina’s om Serges karakter als dat van een poseur te construeren. Hij doet dat door cliché op cliché te stapelen. Serge is vooral uit op erkenning door ‘het gewone volk’; hij is al achttien jaar in onenigheid getrouwd met (de uiteraard zeer aantrekkelijke) Babette; hij maakt misbruik van zijn status als bekende Nederlander; komt steevast te laat op afspraken; is na een spoedcursus gediplomeerd wijnkenner (met zijn diploma goed zichtbaar in de gang opgehangen); beoordeelt vrouwen op hun uiterlijk (‘lekkere wijven’); en heeft een tweede huis in Frankrijk.
Natuurlijk is er de tegenpool Paul, die door alle namaak heenkijkt en en passant een al even clichématig oordeel over alles en iedereen velt (van de muizenporties in het restaurant tot de horkerigheid van de Nederlander in den vreemde).

Tot dan toe is Het diner oer-Hollands kneuterig, maar door Kochs toegankelijke stijl hapt het geheel gemakkelijk weg. Vanaf het moment dat het hoofdgerecht wordt geserveerd, krijgt het verhaal een venijnige draai. Langzaam wordt duidelijk wat er precies is voorgevallen, en wat de standpunten van de ouders zijn ten aanzien van wat er moet gebeuren.
Onvermijdelijk vraag je je als lezer af wat je zelf zou doen als je voor zo’n beslissing wordt geplaatst.
Koch blijft genuanceerd door zijn protagonisten verschillende visies mee te geven. Door te kiezen voor een moord heeft hij echter zijn personages voor een al te zwaar dilemma geplaatst. Het feit dat het hier om een dodelijk slachtoffer gaat, neemt de geloofwaardigheid weg van nuances in de afwegingen of ze hun eigen kinderen wel of niet moeten aangeven - afwegingen waarbij de psychologie aan de oppervlakte blijft, trouwens.

De personen die Koch schetst zijn wel heel erg een verzameling oer-Hollandse clichés en platitudes, met niet al te overtuigende argumenten voor hun keuzes. Door het knappe staaltje schrijverschap van Koch, de vaart die hij zijn roman heeft weten mee te geven en de manier waarop hij het verhaal heeft opgebouwd, laat het boek je niet los.
Die combinatie laat je als lezer achter met een dubbel gevoel.

Rien Broere


 

Terug

T-Hdesign | Copyright Rien Broere All rights reserved. Home - Contact