Marie Kessels, Ruw
Uitgeverij De Bezige Bij, Amsterdam 2009
205 pagina’s
ISBN 978-90-23-429869
€ 18,50

In een recensie van Tom Lanoyes nieuwste boek Sprakeloos stond te lezen dat hij met woorden smijt zoals z’n vader kolen in de kachel, en daar  z’n naam en faam aan dankt. Dat kan goed zijn, maar maak hier geen algemeen verhaal van, want dan zou ik de roman Ruw van Marie Kessels opzij moeten leggen, terwijl dit een prachtig boek is. Laten we zeggen voor echte liefhebbers. 

In RuwI maakt Gemma, hoofdpersonage van de roman, haar nachtelijke rondgangen door haar vertrouwde stad. Ze is van de ene op de andere dag blind geworden toen de deur van een vrachtwagen  in haar gezicht geslagen werd. Niet eens een ongeluk met gierende banden en veel blikschade, zoals ze zelf zegt.

En toen is het tasten begonnen. Alles doet er ineens op een andere manier toe. Op een onvoorstelbaar andere manier zelfs en leg dat maar eens uit aan iemand die blinden alleen bezig gezien heeft met een stok of een hond. Aan de buitenkant dus. Zoals bij de gemiddelde lezer van dit boek het geval zal zijn.

Marie Kessels vat de blinde ervaringen in zinnen die hun betekenis niet zomaar prijs geven. Je kunt het namelijk niet voor je zien want er valt niks te zien. En dat moet je je wel steeds realiseren. Een voorbeeld dan maar. Gemma zet als blinde haar eerste stappen buitenshuis toen ze schel eendengesnater hoorde, waardoor ze visioenen kreeg van uitgestrekte natuurgebieden. Dan jaagt plots de blikken klank van een regenpijp haar naar binnen. 

In dit boek krijgt de lezer een paradoxale of ironische opdracht zich een blinde voor te stellen terwijl hij alles zelf leest en in beelden vertaalt. Veelzeggend is dan het hoofdstuk over de manier waarop Gemma braille leert lezen. Als lezer kom je hier tergend langzaam doorheen. Het lijkt eigenlijk meer op ploegen, totdat je erachter komt dat dit dus de manier is waarop Gemma  zelf tergend langzaam de woorden en zinnen in braille verovert. Je ervaart dus bijna wat zijzelf ervaart en dat is razend knap gedaan.

Heel mooi zijn ook de berichten over vroeger, over haar moeder bijvoorbeeld die fabelachtig kon zeuren en die van de winter hield omdat de werkelijkheid dan strak om haar heen zat.

Nee, dit is geen boek voor ongeduldige lezers. Die gaan er maar van struikelen en zullen halverwege verzuchten dat dit nooit ophoudt. Precies, zo is het, de ellende van een blinde houdt nooit op - en je geeft jezelf of je doet dat niet.

Maar neem dan wel op de koop toe dat je honderden blinde indrukken van bijvoorbeeld de betoverende weidsheid van de stad-bij-nacht zult missen. Deze roman past in 205 bladzijden, geen woord te veel, geen Tom Lanoye dus, maar is van meet af aan indrukwekkend.

Maarten van Boxtel

 

Terug

T-Hdesign | Copyright Rien Broere All rights reserved. Home - Contact